Το «Τσεκούρι» στις Σπουδές της Γενιάς της Κρίσης: Η Απάντηση στην Κυβερνητική Προπαγάνδα για τις Διαγραφές

 «Προχωράμε στην εκκαθάριση των καταλόγων των Ελληνικών Πανεπιστημίων με άτομα που παρέμεναν εγγεγραμμένα ακόμη από το 1950 και 1960».

Δηλώσεις του Πρωθυπουργού στις 7/7/2025, μετά από ευρεία σύσκεψη, με την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας

Τι έγινε όμως πραγματικά;

Με την έλευση του 2026, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας επέλεξε να προσφέρει ένα «δώρο» χιλιάδων διαγραφών στη σπουδάζουσα νεολαία, ολοκληρώνοντας μια από τις πιο μαύρες σελίδες στην ιστορία της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης. Η ενεργοποίηση του μέτρου των διαγραφών φοιτητών δεν αποτελεί μια απλή διοικητική τακτοποίηση, όπως επιχειρεί να την παρουσιάσει το Υπουργείο Παιδείας, αλλά μια μεθοδευμένη, ταξική επίθεση στο δικαίωμα της δωρεάν μόρφωσης.

Ως εκπαιδευτικοί, που ζούμε καθημερινά την αγωνία των μαθητών μας να εισαχθούν στο Πανεπιστήμιο, αλλά και τη μάχη των οικογενειών τους να τους στηρίξουν, οφείλουμε να αποκαλύψουμε την πραγματικότητα πίσω από τους κυβερνητικούς μύθους. Η Αγωνιστική Συσπείρωση Εκπαιδευτικών είχε προειδοποιήσει έγκαιρα: το Πανεπιστήμιο-επιχείρηση που οικοδομούν, δεν χωράει όσους δεν έχουν την οικονομική άνεση να σπουδάζουν απερίσπαστοι.

Το Μεγάλο Ψέμα των «Φοιτητών-Φαντασμάτων»

Για μήνες, η κυβερνητική προπαγάνδα και τα συστημικά μέσα ενημέρωσης καλλιέργησαν το αφήγημα των «αιώνιων» φοιτητών από τις δεκαετίες του 1950, του 1960 ή του 1970. Προσπάθησαν να πείσουν την κοινή γνώμη ότι στα Πανεπιστήμια λιμνάζουν χιλιάδες ηλικιωμένοι άνθρωποι που δήθεν επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό και την ποιότητα των σπουδών.

Σήμερα, με τη δημοσίευση των επίσημων στοιχείων των διαγραφών, αυτό το αφήγημα καταρρέει με πάταγο. Η αλήθεια είναι εκκωφαντική: Η συντριπτική πλειοψηφία των φοιτητών που διαγράφονται δεν ανήκει στο μακρινό παρελθόν. Είναι οι νέοι και οι νέες που εισήχθησαν στα αμφιθέατρα τη δεκαετία 2010-2020. Αυτό τουλάχιστον μαρτυρούνε τα επίσημα κι ελεύθερα- δημοσιευμένα στοιχεία διαγραφών από τα μεγαλύτερα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα που «έτρεξαν» να δείξουν «Καλό πρόσωπο» στην κυβέρνησή τους,  καθώς υπήρξαν και υπάρχουν σειρά ιδρυμάτων, οι εργαζόμενοι των οποίων δεν επέτρεψαν μια τέτοια εξέλιξη Είναι τα παιδιά της βαθιάς οικονομικής κρίσης, της ανεργίας και των μνημονίων. Είναι η γενιά που είδε το οικογενειακό εισόδημα να εξανεμίζεται, που αναγκάστηκε να εργάζεται παράλληλα με τις σπουδές του για ένα μεροκάματο πείνας, που δεν είχε τη δυνατότητα να καλύψει το κόστος ζωής στην πόλη των σπουδών του. Είναι, αν το  θέσουμε διαφορετικά, μια παράφραση της ρήσης του Μπ. Μπεχτ, σύμφωνα με την οποία, «αυτοί που μας κλέψαν το βιβλίο από  το χέρι, τώρα μας κατηγορούν πως μείναμε Αδιάβαστοι». Αυτοί που χρόνια τώρα με τις πολιτικές τους έφτασαν τα λαϊκά νοικοκυριά να μην τα βγάζουν πέρα με το τέλος κάθε μήνα, διαγράφουν τα παιδιά των εργαζομένων, τα παιδιά μας, γιατί δεν ήταν τυπικοί στις κατευθύνσεις της γελοιότητας του «ν+2».

Η Τραγική Πραγματικότητα των Δαπανών και η Στατιστική Απάτη

Η κυβέρνηση επικαλείται την «αναβάθμιση» των σπουδών, την ώρα που η Ελλάδα καταγράφει επιδόσεις-ντροπή στις επενδύσεις για την παιδεία. Ο πλέον αξιόπιστος δείκτης για να συγκρίνουμε την πραγματική επένδυση μιας χώρας στην εκπαίδευση είναι η συνολική δημόσια δαπάνη ανά ισοδύναμο πλήρους φοίτησης. Σε αυτόν τον δείκτη, η θέση της χώρας μας είναι τραγική.

Η Ελλάδα καταλαμβάνει την τελευταία θέση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, ευρισκόμενη χαμηλότερα ακόμη και από χώρες με πολύ ασθενέστερες οικονομίες, όπως η Κολομβία, η Τουρκία, το Μεξικό, η Χιλή και η Κόστα Ρίκα. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι τιμές αυτές αντιστοιχούν στο σύνολο των εγγεγραμμένων φοιτητών (ενεργών και ανενεργών).

Εδώ αποκαλύπτεται και η στατιστική αλχημεία πίσω από τις διαγραφές: Με την οριζόντια απομάκρυνση των λεγόμενων «ανενεργών» φοιτητών, ο φοιτητικός πληθυσμός μειώνεται τεχνητά (κατά έναν παράγοντα σχεδόν 2). Έτσι, ενώ η πραγματική χρηματοδότηση παραμένει στα τάρταρα, οι δαπάνες ανά φοιτητή εμφανίζονται πλασματικά αυξημένες –από τα 4.200 USD στα 7.980 USD περίπου– ανεβάζοντας την Ελλάδα από την 38η (τελευταία) θέση στην 36^η (!!). Η κυβέρνηση, δηλαδή, «βελτιώνει» τους δείκτες όχι δίνοντας χρήματα για την παιδεία, αλλά διαγράφοντας φοιτητές!

Εικόνα 1: Δαπάνες φοίτησης ανά κατά κεφαλή ΑΕΠ. Πηγή: National Center for Education Statistics: Education Expenditures by Country: Last Updated: August 2023

Την ίδια στιγμή, εξίσου τραγική παραμένει η αναλογία φοιτητών ανά μέλη ΔΕΠ, με την Ελλάδα να έχει την υψηλότερη αναλογία  με 49 φοιτητές/ ΔΕΠ (στοιχεία του 2022), τη στιγμή που η αντίστοιχη αναλογία, ακόμη και σε επίπεδο ΕΕ είναι πολύ χαμηλότερη, περίπου 4 φορές πιο χαμηλή

Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί τις διαγραφές ως εργαλείο στατιστικής αλχημείας. Με την οριζόντια απομάκρυνση των λεγόμενων «ανενεργών» φοιτητών, ο φοιτητικός πληθυσμός μειώνεται τεχνητά κατά πολύ μικρό βαθμό.

Η κυβέρνηση, εν ολίγοις, δεν επιδιώκει την αναβάθμιση της παιδείας, αλλά τη βελτίωση των στατιστικών δεικτών μέσω της «εκκαθάρισης» ανθρώπων- φοιτητών και την εξασφάλιση μελλοντικού «πελατολογίου» στα ιδιωτικά Κολλέγια τα οποία εδώ και καιρό προσπαθεί να ονομάσει «Πανεπιστήμια», αλλά ούτε αυτό δεν της βγαίνει στον ίδιο της το σχεδιασμό. Είναι μια προσπάθεια να εμφανιστεί το Πανεπιστήμιο ως δήθεν πιο «αποδοτικό», την ώρα που η υποχρηματοδότηση σπάει κόκαλα.

Η Ακτινογραφία της Ταξικής Εκκαθάρισης

Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από τα μεγάλα ιδρύματα της χώρας (όπως το ΕΚΠΑ, το ΑΠΘ και το ΠΑΜΑΚ) έως τις αρχές του 2026, αποκαλύπτουν το μέγεθος της απάτης. Οι διαγραφές στοχεύουν απευθείας τους «φοιτητές-εργάτες» του σήμερα.

Σημείωση: Τα παραπάνω στατιστικά στοιχεία, προκύπτουν από τα αντίστοιχα επιμέρους στοιχεία που έχουν δημοσιεύσει τα τμήματα των Πανεπιστημίων στα οποία αναφέρονται

Τα νούμερα είναι αμείλικτα. Πάνω από το 75% των διαγραφέντων είναι φοιτητές που πάλεψαν να σπουδάσουν την ώρα που η χώρα βρισκόταν στη μέγγενη της λιτότητας, αποτέλεσμα των πολιτικών των κομμάτων της και των επιταγών της ΕΕ. Αυτοί οι φοιτητές δεν είναι «τεμπέληδες» ή «αδιάφοροι». Είναι εκείνοι που το κράτος άφησε χωρίς εστίες, χωρίς δωρεάν σίτιση, χωρίς επαρκή συγγράμματα. Είναι εκείνοι που, για να βγάλουν το μήνα, έχασαν εξάμηνα και εξεταστικές περιόδους.

Η Στόχευση πίσω από το «Ν+2»

Γιατί η κυβέρνηση επιμένει σε αυτό το μέτρο παρά την κατακραυγή; Η απάντηση βρίσκεται στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Πανεπιστήμιο της αγοράς.

1. Μείωση Κόστους:Το κράτος θέλει να απαλλαγεί από την υποχρέωση χρηματοδότησης της φοιτητικής μέριμνας για όσους δεν ολοκληρώνουν τις σπουδές τους «στην ώρα τους».
2. Πειθάρχηση της Νεολαίας:Καλλιεργείται ένα κλίμα εντατικοποίησης και φόβου. Ο φοιτητής πρέπει να είναι ένας «πελάτης» που καταναλώνει γνώση γρήγορα, ημιμαθής και ημιαμοιβόμενος, χωρίς να συμμετέχει στην κοινωνική και πολιτική ζωή του Πανεπιστημίου.
3. Αγορά Πιστοποιήσεων:Όσοι διαγράφονται, οδηγούνται αναγκαστικά στην ιδιωτική εκπαίδευση και στα κολέγια, μετατρέποντας το δικαίωμα στη μόρφωση σε εμπόρευμα που αγοράζεται.

Επιπλέον, η προχειρότητα με την οποία εφαρμόστηκε το μέτρο είναι παροιμιώδης. Περίπου 21.000 διαγραφές έγιναν χωρίς καν να υπάρχει πρόσβαση στα ψηφιακά αρχεία εγγραφής των φοιτητών, δείχνοντας ότι η κυβέρνηση βιαζόταν να παρουσιάσει «νούμερα» και να ικανοποιήσει το συντηρητικό της ακροατήριο, αδιαφορώντας για τις ανθρώπινες ζωές πίσω από τα στατιστικά.

Η Ευθύνη μας ως Εκπαιδευτικοί

Ως δάσκαλοι και καθηγητές, δεν δεχόμαστε να βλέπουμε τους πρώην μαθητές μας να αντιμετωπίζονται ως «στατιστικά σφάλματα». Ξέρουμε καλά ότι η καθυστέρηση στις σπουδές δεν είναι ατομική επιλογή, αλλά κοινωνικό φαινόμενο που πηγάζει από την ανισότητα. Η κυβέρνηση τιμωρεί τη φτώχεια.

Η λογική της «αποδοτικότητας» και των «δεικτών» που προωθεί ο νόμος Κεραμέως-Πιερρακάκη είναι ξένη προς τις ανάγκες του λαού μας. Το πτυχίο πρέπει να είναι η μοναδική προϋπόθεση για την άσκηση του επαγγέλματος και η πρόσβαση στη γνώση πρέπει να είναι ελεύθερη και δωρεάν για όλους, ανεξάρτητα από την οικονομική τους κατάσταση.

Καμία Διαγραφή – Καμία Υποχώρηση

Το φοιτητικό κίνημα, μαζί με τους εκπαιδευτικούς και όλο το εργατικό κίνημα, πρέπει να δώσει μια ηχηρή απάντηση. Η τρομοκρατία των διαγραφών θα μείνει στα χαρτιά.

Να απαιτήσουμε:

• Την άμεση ανάκληση όλων των διαπιστωτικών πράξεων διαγραφής.
• Κατάργηση του ορίου φοίτησης (ν+2) και όλων των αντιδραστικών νόμωνπου βάζουν φραγμούς στις σπουδές.
• Γενναία αύξηση της κρατικής χρηματοδότησηςγια τη φοιτητική μέριμνα: εστίες, σίτιση, μετακίνηση, συγγράμματα για όλους.
• Ολοκληρωμένη στήριξη των εργαζόμενων φοιτητώνμε ειδικές άδειες και διευκολύνσεις.

Οι φοιτητές της δεκαετίας 2010-2020, τα παιδιά που μεγάλωσαν μέσα στην κρίση, δεν είναι «βάρος». Είναι η γενιά που μπορεί και πρέπει να διεκδικήσει ένα καλύτερο μέλλον. Δεν θα επιτρέψουμε στην κυβέρνηση να τους κλέψει τα όνειρα και τις σπουδές τους.

Η λύση δεν βρίσκεται στις διαγραφές και την καταστολή, αλλά στην ενίσχυση της φοιτητικής μέριμνας και στη λήψη ουσιαστικών μέτρων στήριξης για την ολοκλήρωση των σπουδών. Η εφαρμογή αυτού του «νόμου-έκτρωμα» αποτελεί μέρος της συνολικότερης επίθεσης στο δικαίωμα για δωρεάν δημόσια παιδεία, με στόχο τη δημιουργία ενός πανεπιστημίου-επιχείρηση που αποκλείει τα παιδιά των λαϊκών οικογενειών.

Μοναδική πραγματική διέξοδος είναι η οργάνωση του αγώνα μέσα από τους Φοιτητικούς Συλλόγους για τη διεκδίκηση ενός Πανεπιστημίου αποκλειστικά Δημόσιου και Δωρεάν, στο ύψος των σύγχρονων αναγκών. Παλεύουμε για την άμεση κατάργηση των ορίων φοίτησης και την εξασφάλιση όλων των αναγκαίων υποδομών, προσωπικού και οικονομικής στήριξης που θα επιτρέπουν σε κάθε νέο να ολοκληρώνει τις σπουδές του απρόσκοπτα. Η πραγματική προοπτική βρίσκεται στην ανατροπή της πολιτικής που αντιμετωπίζει τη μόρφωση ως εμπόρευμα και τους φοιτητές ως «πελάτες», προτάσσοντας την ανάγκη για πτυχία με αξία που θα εξασφαλίζουν δουλειά με δικαιώματα στο αντικείμενο σπουδών.

Αγωνιζόμαστε για Πανεπιστήμια και έρευνα που θα υπηρετούν την ειρήνη, τις ανάγκες και την ευημερία του λαού, και όχι την ελληνική εμπλοκή στις σφαγές και τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, όπως προβλέπει και η επιχειρούμενη αναθεώρηση του οδηγού  χρηματοδότησης του ΕΛΚΕ ΕΜΠ, για άμεση έρευνα για ΝΑΤΟϊκές ανάγκες.

Ο αγώνας για δημόσια και δωρεάν παιδεία

είναι αγώνας για την ίδια τη ζωή!